"بانک مقالات فارسی"

     نوجوانی دوره ای حد فاصل میان کودکی و بزرگسالی می باشد که حد و مرز و همچنین طول و مدت آن مشخص نیست و بسته به افراد و جوامع گوناگون متغیر است. شروع آنرا که با بلوغ جنسی همراه است با قاطعیت بیشتری می توان تعیین کرد. اما از آنجا که نظام های فرهنگی کشورها، گوناگون هستند مقیاس های عمومی و مشترک برای تعیین حد پایان آن وجود ندارد. بنابراین طول مدت نوجوانی در جوامع گوناگون یکسان نیست و بطور کلی با در نظر گرفتن دوران پیش از بلوغ که طی آن رشد، سرعت بیشتری می یابد و دوره پیش از کمال عقلی که رسیدن به آستانه بزرگسالی است، می توان حدود 12 تا 18 سالگی را دوره نوجوانی نامید (چگونه فرزندان خود را فعال کنیم، ص1).

     جوانی بعد از دوره نوجوانی است. در جوانی ما درس پیش دانشگاهیمان تمام می شود و وارد دانشگاه خانه دوم می شویم. در سن 18 سالگی، ما باید به سربازی برویم تا مرد شویم. دوره سربازی و دوره دانشگاه روی فرزند تاثیر می گذارد. در خوابگاه دانشگاه دوستان دانشجو و دوری از پدر و مادر روی ذهن فرزند تاثیر می گذارد.

مسائل نوجوان

      مرحله نوجوانی (Adolescence) با بلوغ (Puberty) آغاز و با توقف رشد و تکامل عمومی پایان می یابد. هر دو مرحله بلوغ و نوجوانی در یک زمان آغاز می شوند لیکن نوجوانی در حد 8 سال طول می کشد و تنها تغییرات بلوغی را در بدن شامل نمی شود بلکه رشد و تکامل را در استعدادهای ذهنی، امیال، گرایش ها، روابط شخصی، رشد عاطفی، رغبت های شغلی و تحصیلی و توانایی ها و رشد و تکامل دینی و اخلاقی را شامل می باشد. مدت مرحله نوجوانی تقریباً 7 تا 8 سال است و در افراد معمولی از سن 12 تا 20 سالگی ادامه دارد (روشهای هدایت رفتاری جوانان و نوجوانان، ص35).

روانشناس ها دوره نوجوانی را به سه دسته زیر تقسیم کرده اند:

1.       نوجوانی نخستین (از 13 تا 15 سالگی)

2.       نوجوانی میانه (از 15 تا 18 سالگی)

3.       نوجوانی بعدی (از 18 تا 21 سالگی)، (کمک گرفتن از فامیل)

وظایف مربیان و معلمان در برخورد با نوجوانان

1.       با کمال مهر و محبت با آنان رفتار کنید تا بتوانید اعتماد خود را در نزد آنان جلب کرده و در حل مشکلات روانی ایشان را هدایت و راهنمایی نمایید (اگر می خواهید فرزند خوبی داشته باشیم، ص63).

2.       نوجوان را راهنمایی کنید تا به میل خود فعالیت های تربیتی گوناگون از قبیل (ورزش، کارهای هنری، گردش و ...) را دنبال نماید. زمینه سازی شرکت آنها را در فعالیت ها فرآهم آورید و سعی کنید اوقات فراغت آنها صرف امور مثبت گردد و امکان تخیل درباره تغییرات بدنی خود و توجه به ارضای میل جنسی از طریق نکوهیده را از بین بین ببرید (اگر می خواهیم فرزند خوبی داشته باشیم، ص63).

3.       چون نوجوانان به رضایت خاطر همسالان خود بیش از بزرگسالان اهمیت می دهند والدین و معلمان باید راهنمای خوبی برای نوجوانان باشند و به آنان اجازه دهند که از همنشینی با یکدیگر لذت ببرند و حتماً این معاشرت ها را زیر نظر داشته باشیم (اگر می خواهیم فرزندان خوبی داشته باشیم، ص63).

راهکارها

13 روش درمان در نوجوانان:

1.       فرآهم آوردن محیط مناسب بدون تشویش و اضطراب و اغتشاش و ایجاد امنیت در خانه.

2.       یگانگی رفتار پدر و مادر نسبت به فرزندان و عدم حمایت افراطی توسط یکی از والدین.

3.       کمک در شناخت صحیح هویت جنسی دانش آموز.

4.       جبران نقش یکی از والیدن فوت شده تا دانش آموز همانند سازی واحد با یک پدر و مادر باقی مانده نداشته باشد.

5.       دور داشتن الگوی خانواده از پدر سالاری یا مادر سالاری.

6.       عدم خشونت بیش از حد والدین و بدرفتاری آنها به بچه ها.

7.       صداقت والدین و مربیان در گفتن مسائل جنسی به کودکان.

8.       پر کردن ساعات فراغت و بیکاری فرزندان.

9.       توجه به دوستی های دانش آموز و حساسیت نشان دادن در تغییر دوستان و معاشران.

10.     جدایی اتاق والدین از اتاق اطفال.

11.     دور نگه داشتن کودک از محیط های آلوده و مکان هایی که بی بندو باری رواج دارد.

12.     رعایت دستورات عالیه اسلام در مورد جدایی بستر و ... .

13.     کمک به خودسازی، پاکی اخلاق و عفت دانش آموز.

هشدارها

الف- مراقبت های والدین در زندگی خصوصی نوجوان

1.       در عذا تکیه بر لبنیات، میوه جات و غذاهای گیاهی داشته باشید و از خوردن غذاهای پرچربی، پر ادویه و چاشنی دار خودداری کنید.

2.       لباس های راحت، گشاد برای بدن نوجوان انتخاب کنید، از پوشاندن لباس چسبان اجتناب نمایید (خود شناسی و خودباوری فرزندان).

ب- مراقبت ها در زندگی اجتماعی نوجوان

     1. آمد و شد نوجوان را کنترل نمایید و اماکن مورد علاقه نوجوان را شناسایی و موردتوجه قرار دهید.

     2. نوع تفریحات، کتاب و مجلات مورد علاقه نوجوان را از دید مربیان و ووالدین پنهان نکنید.

     3. در شستشوی فرزندان دقت توجه کنید و با لمس های نامربوط موجب انحراف فرزندان را فرآهم نکنید. حتی در بوسه زدن بر نوجوان، پیشانی و سر وی را محل تماس قرار دهید و در هنگام در آغوش گرفتن نوجوان رعایت های اسلامی را داشته باشید (خودشناسی و خودباوری فرزندان، ص15).

نظام موسسات نیمه به دو روش زیر است:

1.       بزهکار اوقات فراغت و استراحت را در خانواده می گذراند ولی تحصیل یا کارآموزی و اشتغال وی در موسسات مخصوص که برای بازپروی این نوع افراد در نظر گرفته شده است انجام می پذیرد (رشد و پرورش ذهنی جوانان، ص19).

2.       ممکن است یک موسسه تربیت شبانه روزی پاره ای از شاگردان خود را در شرایط آزاد قرار دهد. بدین ترتیب استفاده کنندگان از نظام نیمه آزاد با شاگردانی که از این نظام استفاده نمی کنند، درآمیخته اند (رشد و پرورش ذهنی جوانان، ص19).

-          موسسه تربیتی شبانه روزی می تواند یک بخش اختصاصی و مجزا برای افرادی که لازم است از نظام نیمه آزاد استفاده کنند، ایجاد نماید (رشد و پرورش ذهنی جوانان، ص19).

-          می توان موسسات مخصوصی برای اجرای تربیت و درمان با نظام نیمه آزاد ایجاد کرد (رشد و پرورش ذهنی جوانان، ص19).

نیازها

     نیازهای نوجوانان و جوانان گسترده و متنوع است و دارای زیر مجموعه های فراوانی است که در این بحث نمی گنجد. ما در اینجا مجموعاً عنوان ها را ذکر می نماییم و لیست نیازها را ان­شاءالله به مربیان عزیز واگذار می نماییم تا با بینشی کامل و علمی به ثبت این نیازها اقدام و از تاثیر نیازها بر رفتار کاملاً مطمئن شود.

1.       نیازهای زیستی: نیازهای زندگی

2.       نیازهای روانی: نیازهای روحی

3.       نیازهای اقتصادی: نیازهای روزمره مانند آب و غذا

4.       نیازهای فرهنگی: نیازهای درس خواندن

5.       نیازهای عقیدتی: نیازهای دینی

6.       نیازهای اجتماعی، سیاسی: مردمی، بین مردم نیازهایی که وجود دارد.

7.       نیاز به شناخت ارزش ها و موقعیت ها.

8.       نیازهای فیزیکی: نیازهای بدنی، ظاهری

9.       نیازهای اجتماعی: مردمی

10.     نیازهای روانی: نیازهای روحی

توصیه

     توصیه های تربیتی:

1.       تربیت عاطفی افراد وظیفه مشترک خانواده و مدرسه می باشد و هر دو گروه باید در تربیت نوجوانان همگام و همکار بوده و با تشریک مساعی هدایت نوجوانان را به عهده داشته باشند.

2.       پدر، مادر، مربیان و معلمان باید رفتار خود را نزد نوجوانان کنترل نموده و سعی در عاطفی تر کردن محیط داشته باشند، پدر و مادری که محیط خانه را پر از نزاع و داد و فریاد و عصبایت و بدبینی کنند هرگز نمی توانند به تربیت فرد سالم قادر باشند.

3.       خانه و مدرسه محیط امن و قابل اعتماد دانش آموزان قرار گیرد تا مشکلات خود را بدون احساس ناراحتی به والدین و معلمان خود بگویند.

4.       از مقایسه نوجوان با دیگر افراد باید پرهیز و هرگز دو فرد را از نظر استعداد و ... یکسان ندانند تا زمینه محکومیت دانش آموزان فرآهم نشود.

5.       نوجوان را متوجه این نکته سازیم که برای حل مشکلات خود کاملاً استعداد دارد.